Bajkoterapia, czyli jak pomóc dziecku
Dzieciństwo jest beztroskie zazwyczaj tylko we wspomnieniach dorosłych, którzy często zapominają, jak trudno być dzieckiem. W rzeczywistości dziecko codziennie spotyka wiele sytuacji, nacechowanych silnymi emocjami: zarówno dobrymi, jak i negatywnymi. Mały człowiek nie potrafi słowami określić swoich stanów emocjonalnych, nie potrafi również poprosić o pomoc czy wsparcie.
Stresujące sytuacje, takie jak adaptacja w przedszkolu czy szkole, pojawienie się młodszego rodzeństwa, choroba lub śmierć w rodzinie, strata ulubionego zwierzątka i uczucia im towarzyszące prowadzą do zachowań, które nie zawsze są akceptowane przez otoczenie. Proces kształtowania się umiejętności społecznych i emocjonalnych jest długotrwały, a w jego przebiegu dziecko musi się nauczyć, jak radzić sobie z wieloma trudnościami. Zadaniem rodziców i opiekunów jest pomoc dziecku w zrozumieniu, skąd biorą się w nim uczucia takie jak np. złość i w jaki sposób je odreagować. W takiej sytuacji bardzo pomocnym narzędziem może być bajkoterapia, czyli wspieranie, redukowanie napięcia i tworzenie pozytywnego obrazu świata poprzez kontakt z literaturą.
– Bajkoterapia jest nową, ale ze względu na swoją prostotę i efektywność, coraz bardziej popularniejszą metodą pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jestem zdania, że czytając odpowiednio dobrane bajki, można dziecku pomóc w budowaniu poczucia własnej wartości, pokonywaniu lęków, odkrywaniu siebie – mówi Magdalena Wyszomirska, metodyk Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, ekspert Akademii Misia Haribo. – Bajki terapeutyczne dotykają ważnych spraw, takich jak: złość, strach przed ciemnością czy samotnością, zazdrość i wiele innych. Pokazują małemu odbiorcy, jak radzić sobie w trudnych chwilach – dodaje Magdalena Wyszomirska.
Świat baśni i bajek od wieków towarzyszy człowiekowi pod postacią mitu, legendy czy podania ludowego. Bajki, jako utwory literackie adresowane do dzieci, cechuje magiczne przedstawienie rzeczywistości, a ich bohaterami mogą być zwierzęta, ludzie, a nawet przedmioty. Bajki dostarczają silnych doznań emocjonalnych, a elementy fantastyczne dodatkowo je wzmacniają, ponieważ dodają niezwykłości i pobudzają wyobraźnię. W trakcie ich słuchania dziecko jest nie tylko biernym słuchaczem, ale identyfikuje się z bohaterem najbardziej do siebie podobnym i żywo reaguje na jego losy. Wyobraża sobie, jak i dlaczego ktoś może się czuć w określonych sytuacjach, a tym samym kształtuje umiejętność oceny własnego i cudzego postępowania.
– Bajkoterapia umożliwia lepsze zrozumienie wielu autentycznych problemów, a kiedy dziecko odkryje źródło swoich uczuć, łatwiej poradzi sobie z trudnymi emocjami. Poprzez utożsamianie się z bohaterem dziecko uczy się, jakie cele wybrać i jak je realizować, a charakterystyczne dla bajek szczęśliwe zakończenia dają dziecku nadzieję i motywują do działania – przekonuje Wyszomirska.
Bajki terapeutyczne mogą być wykorzystane, jako wsparcie w procesie wychowania, np. kiedy zależy nam za zmianie zachowania dziecka, jako sposób na obniżenie dziecięcych lęków lub w celu odprężenia i uspokojenia.
Każdy rodzic i opiekun może podjąć próbę terapii z zastosowaniem bajek. Nie potrzebne jest wykształcenie pedagogiczne ani psychologiczne. W księgarniach dostępnych jest wiele wartych uwagi publikacji z bajkami terapeutycznymi, można także spróbować samemu stworzyć bajkę dla własnego dziecka.
