Wielu z nas ma do czynienia z alergią. Jest to szczególnie uciążliwe wraz z nastaniem wiosny. Pokrzywka i katar sienny to objawy jakie alergii towarzyszą najczęściej i choć są one nieprzyjemne, to należy mieć świadomość, iż może być gorzej. Choć nie brzmi to optymistycznie, warto mieć na uwadze, że kontakt z alergenem u osób uczulonych może prowadzić nawet do wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego.
Czym jest wstrząs anafilaktyczny?
Alergia to stan nadwrażliwości na określoną substancję. Jest to stan nabyty, który powstaje po pierwszym zetknięciu się z owym czynnikiem. Uczulonym można być na związki zawarte w pyłkach roślin, roztocza kurzu, białka mleka, jad owadów czy też barwniki i konserwanty zawarte w żywności. W zjawiskach alergicznych ponowny kontakt z alergenem (antygenem) wywołuje tym razem niekorzystną dla organizmu reakcję układu immunologicznego. Czy wiesz, że szacunki wskazują, iż anafilaksja dotyczy nawet 3 proc. populacji?
W przypadku reakcji alergicznej anafilaktycznej w organizmie zachodzi wytwarzanie przeciwciał klasy IgE. Immunoglobuliny te przyłączają się do komórek tucznych (mastocytów) i granulocytów zasadochłonnych (bazofili). Prowadzi to do uwalniania z tych komórek takich substancji jak:
- histamina – przyspiesza akcję serca i obniża ciśnienie krwi,
- serotonina – kurczy mięśnie gładkie,
- bradykininy – kurczy mięśnie gładkie, rozszerza i zwiększa przepuszczalność naczyń krwionośnych,
- acetylocholiny.
Konsekwencją tego jest miejscowy obrzęk spowodowany rozszerzeniem i zwiększeniem przepuszczalności naczyń krwionośnych. Dodatkowym objawem jest skurcz mięśniówki gładkiej oskrzeli oraz zwiększenie wydzielania śluzu przez błony śluzowe. Charakterystycznym objawem jest nagły spadek ciśnienia krwi oraz krótki, płytki oddech. Czy wiesz, że powtórne podanie alergenu u świnki morskiej (kawi domowej) powoduje śmierć w ciągu kilku minut? Narządem wstrząsowym są płuca, a przyczyną zgonu jest gwałtowny skurcz oskrzeli i uduszenie. Niestety podobna reakcja może wystąpić u człowieka.
Pierwsza pomoc i profilaktyka wstrząsu anafilaktycznego
Najczęściej objawy wstrząsu anafilaktycznego występują w ciągu pierwszych 30 minut po kontakcie z alergenem. Niekiedy jednak może to być tylko kilkanaście sekund. Gdy widzisz, że ktoś doznał wstrząsu anafilaktycznego jak najszybciej podejmij działanie:
- zapytaj alergika czy ma przy sobie strzykawkę z adrenaliną (epinefryną),
- usuń alergen (np. wyciągnij żądło),
- połóż poszkodowanego na plecach, a jeśli zacznie wymiotować – w pozycji bocznej ustalonej,
- wezwij karetkę pogotowia dzwoniąc na numer 112,
- Jeśli osoba przestanie oddychać rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO).
Osoby cierpiące na alergię mogą podjąć działania zapobiegające wystąpieniu objawów. Jednym z nich jest specjalna odzież dla alergika. Powinna być ona oddychająca, wykonana z miękkich tkanin oraz hipoalergiczna. Najlepszym materiałem jest bawełna pochodząca z ekologicznych upraw. Innym materiałem wskazanym do noszenia przez alergików jest jedwab. Wynika to z antystatycznych właściwości tego materiału. Dzięki temu nie osadza się na nim kurz z roztoczami. Miejsce po zranieniu oraz ukąszeniu (użądleniu) powinien ochraniać bandaż z dzianiny. Uchroni to ranę przed dalszym kontaktem z czynnikami mogącymi powodować reakcję alergiczną.
Alergii nie należy lekceważyć. Warto obserwować jak zachowuje się nasze ciało po kontakcie z różnymi czynnikami. Podczas wystąpienia objawów alergii warto skontaktować się z lekarzem. Zaś w przypadku wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, podejmij szybko odpowiednie działania ratujące życie.
Bibliografia:
- „Histologia” – prof. Wojciech Sawicki, prof. Jacek Malejczyk
- „Konturek fizjologia człowieka” – prof. dr. hab. n. med Stanisław Konturek
Materiał zewnętrzny
